01 July, 2015

همشهری های من، از قم تا یمن

دوشنبه 29 ژوئن 2015 بلاگ میهمان

همشهری های من، از قم تا یمن

احمد هاشمی، کارمند پیشین وزارت خارجه

من در شهر بالیکسیر ترکیه زندگی می کنم. به خاطر بدنامی چند روستای علوی نشین به سرقت و قاچاق مواد مخدر، در این شهر نگاه مثبتی به شیعه ها وجود ندارد چرا که آنها در بیشتر موارد، علوی های ترکیه را با شیعه ها یکی می دانند. به همین دلیل، هر چقدر هم تاکید کنم تعصبم نسبت به یک کیلو گشنیز و تربچه بیشتر از مذهب شیعه است، وقتی راجع به ملیتم پرسیده می شود بلافاصله پشت بندش سوال های عمدتا مضحک راجع به مذهبم پرسیده می شود؛ سوال هایی از قبیل: آیا شیعه ها، مسلمان هستند اگر هستند پس چرا در لیست چهار مذهب حق (حنفی، شافعی، حنبلی، مالکی) جایی ندارند؟ چرا شما علوی ها بعد از رابطه جنسی، غسل جنابت نمی کنید و علاقه ای به حمام و تمیزی ندارید؟ آیا شما شیعه ها/علوی ها فقط در ده روز اول ماه محرم نماز می خوانید و روزه می گیرید؟ شما شیعه ها به پیامبر اسلام هم اعتقاد دارید یا اینکه علی را هم خدا و هم پیامبر خدا می دانید؟ شما شیعه ها هر چند وقت یک بار ازدواج موقت (متعه) می کنید و شرایط متعه چیست؟ خیلی وقت ها حوصله تکرار مکررات و جواب دادن به این سوال ها را ندارم و ترجیح می دهم بحث را عوض کنم.
بیاد دارم وقتی در اداره ترجمه وزارت خارجه شاغل بودم بیشتر مترجم های عربی از دوستان معاود (ایرانی تبارانی که در دوران صدام حسین از عراق اخراج شدند) بودند. با وجود اینکه این افراد خودشان را کاملا ایرانی می دانستند ولی بخاطر لهجه عربی و آداب و رسوم عراقی شان مورد بدگمانی بودند. من هم در ترکیه با تجربه مشابهی روبرو بوده ام، بطوریکه هر چقدر هم تاکید کنم ترک ایرانی هستم در بیشتر موارد این شیعه بودن من است که برجسته می شود نه ترک و آذربایجانی بودنم.
چندی پیش برای امر خطیر و مقدس ترجمه (عربی- ترکی و بالعکس) به کارخانه ای رفته بودم که مشتری اش اهل عربستان بود که وقتی متوجه شد از ایران هستم وارد بحث سیاسی و ارزیابی تحولات منطقه به سبک بقال ها و راننده های تاکسی شد. او از برنامه های صهیونیستی و توهم توطئه و فتنه هایی که برای مسلمانان ایجاد شده گفت ولی من بخاطر تنش و خصومتی که میان ایران و عربستان وجود دارد سعی کردم ژست حرفه ای و کاری به خودم بگیرم و از بحث سیاسی دوری کنم. ولی وقتی دیدم این بازرگان عربستانی یعنی "ابو ناجی"، ول کن ماجرا نیست من هم شروع کردم به بحث سیاسی محتاطانه و انتقاد از شیعه گستری دولت ایران و وهابی گری و سنی گرایی عربستان و گفتم سیاست های فرقه گرایانه این دو کشور نه تنها برای صلح و ثبات و دوستی ملت های منطقه مفید نیست که ویرانگر هم هست. در کمال تعجب دیدم ابو ناجی از سیاست خارجی شیعه محور ایران و اقدامات حزب الله لبنان در کمک به بشار اسد در سوریه و پیشروی حوثی ها در جنوب یمن دفاع می کند.
خیلی زمان نگذشت که متوجه شدم ابو ناجی از نجران عربستان یعنی منطقه زیدی واسماعیلی نشین هم مرز با حوثی های یمن است. او به من گفت مردم نجران شیعه زیدی و دوستدار ایران و رهبر ایران هستند و از بمباران حوثی ها توسط عربستان خیلی ناراحت هستند. ابو ناجی به من که فکر می کردم شیعه ها فقط در دو استان نفت خیز شمال شرق عربستان (قطیف و احسا) هستند یادآور شد در جنوب هم استان نجران زیدی نشین است.
ابو ناجی به من گفت زیدی ها شیعه واقعی! هستند ولی او شیعیان 12 امامی را خیلی دوست دارد و اینطور شد که در یک مدت کوتاهی رفیق شفیق و یار غار هم شدیم و عکسی به یادگار گرفتیم و ائتلاف دو نفره شیعی (12 امامی و زیدی) را برای مقابله با استکبار جهانی تشکیل دادیم. دوستان ترک هم که شاهد این رابطه حسنه بین ما بودند به من گفتند "همشهری ات را پیدا کرده ای ها!" و اینطور بود که فهمیدم می توانی قمی باشی و حتی بطور ناخواسته با زیدی های نجران و یمن هم همشهری و هم داستان باشی.

آشفته بازار دوست - دشمن های جديد در خاورميانه، احمد هاشمی

آشفته بازار دوست - دشمن های جديد در خاورميانه، احمد هاشمی

احمد هاشمي
شکل گيری ائتلاف های نوظهور دوست - دشمن، درگيری های فرقه ای و نزاع شيعی- سنی و نقش آفرينی جمهوری اسلامی در آنها، باعث کاهش محبوبيت و بی اعتبار شدن ايران در سطح مردم منطقه خاورميانه و کشورهای جهان اسلام شده است 

منطقه خاورميانه از دوران پيدايش خود در عصر پس از جهان جهانی اول، همواره آبستن تحولات و فراز و فرودهای زيادی بوده و با وجود دارا بودن ثروت انبوه برآمده از دلارهای نفتی نتوانسته صلح و ثبات پايداری در سطح اين منطقه ايجاد کند.
در اين بين، افزوده شدن عنصر و بازيگر هولناک ديگری بنام "داعش"، همه معادلات منطقه ای را در خاورميانه زير و رو کرد. در اين مجال به پويايی های نوين و ائتلاف های متضاد از دريچه بازيگران جديد دوست-دشمن می پردازيم ولی پيش از هر چيز، ارائه تعريفی از عبارت "دوست-دشمن" يا همان frenemy که کلمه ای ترکيب شده از friend (دوست) و enemy (دشمن) است مفيد خواهد بود.
نخستين موارد استفاده از کلمه ترکيبی frenemy به سال های نخست دهه ۱۹۵۰ ميلادی برمی گردد که در قالب عاميانه و محاوره ای به معنی دشمن دوست نما مورد استفاده قرار می گرفت. در سال های اخير اما اين عبارت وارد فرهنگ واژگان ادبيات سياسی شد و با تغييرات سريعی که در منطقه خاورميانه در حال رخ دادن است تحليل گران سياسی برای توصيف ائتلاف های ناهمگون و بی سابقه ميان کشورها و گروه های دارای منافع متناقض و روابط متخاصم، به استفاده گسترده از عبارت دوست-دشمن پرداختند. در اينجا برای توصيف چيدمان و صف آرايی بازيگران منطقه ای، به چند مورد از نمونه های دوست-دشمن اشاره می کنيم:
دوست-دشمن حماس و اسرائيل
شايد کشور اسرائيل و گروه شبه نظامی حماس در نوار غزه "دشمنان ابدی و آشتی ناپذير" به نظر برسند ولی بار ديگر اين سخن لرد پالمرستون، نخست وزير و سياستمدار مشهور قرن هجده بريتانيا که "کشورها نه دوستان و دشمنان ابدی بلکه منافع ابدی دارند" در حال اثبات شدن است و گزارش رسانه ها حکايت از برقراری اتحادی نانوشته ميان حماس و اسرائيل برای مقابله با طرفداران داعش در غزه دارد. مقامات حماس گفته اند با ميانجی گری قطری ها، تلاش هايی برای دستيابی به آتش بسی بلند مدت با اسرائيل در جريان است. البته اين مذاکرات هنوز در مراحل ابتدای خود می باشد ولی آنچه مسلم است امروز بزرگ ترين تهديد برای آتش بس و آرامش کنونی ميان اسرائيل و غزه، وجود گروه های جهادی متاثر از داعش می باشد که همين تهديد مشترک ممکن است حماس و اسرائيل را به هم نزديک تر کند.
دوست-دشمن عربستان و اسرائيل
اسرائيل و عربستان دو کشور بالقوه متخاصم هستند. عربستان بر اساس شريعت اسلامی اداره می شود و يهودستيزی بخش مهمی از فرهنگ عمومی و سياسی آن را تشکيل می دهد. متقابلا اسرائيل هم بنيادگرايی اسلامی در قالب سلفی گری و وهابيت و خاستگاه آن عربستان را دشمن سرسخت خود بحساب می آورد. با اين وجود در سال های اخير، عربستان کمتر مواضع خصمانه ای نسبت به اسرائيل به عنوان دشمن ديرين اعراب در پيش گرفته است.
به گزارش اکونوميست، نگرانی نسبت به بلندپروازی های منطقه ای ايران، تهديد داعش و نگرانی نسبت به شانه خالی کردن دولت باراک اوباما، رئيس جمهوری آمريکا برای کمک به تامين امنيت اسرائيل و کشورهای عرب منطقه در مقابل تهديدات ايران پس از انعقاد توافق جامع هسته ای، اين دو کشور عربی و عبری را به هم نزديک کرده است. به همين دليل وقتی در روز ۴ ژوئن مقامات عربستانی و اسرائيلی در يک کنفرانسی در آمريکا خبر از برگزاری چند دور گفتگوی پنهانی ميان اين دو کشور دادند کمتر کسی شگفت زده شد. حمايت از ايده تشکيل کردستان بزرگ متشکل از مناطق کردنشين ايران، ترکيه و سوريه يکی از مواردی بود که رياض و تل آويو بر روی آن توافق کردند.
دوست-دشمن آمريکا و کردها
يکی از پيچيده ترين روابط حاکم بر منطقه، سرشت ارتباطات آمريکا با کردها بوده است بطوريکه کاخ سفيد از طرفی مخالفت سرسختانه خود را از استقلال کردستان عراق اعلام کرده که همين مساله باعث تنش در روابط اربيل و واشنگتن شده است و از سوی ديگر رويکرد آمريکا در عراق و سوريه باعث تقويت کردها و نزديک تر شدن آنها برای دستيابی به استقلال شده است. عدم حمايت جدی آمريکا از گروه های اپوزيسيون در سوريه و بطور همزمان کمک هوايی به جنگجويان کرد موسوم به يگان های مدافع خلق در اين کشور باعث شد برای نخستين بار کردها به سوی مناطق غيرکردنشين از جمله تل ابيض پيشروی کنند. پشتيبانی از يگان های مدافع خلق در حالی صورت می گيرد که آمريکا گروه پ ک ک يعنی هم پيمان کردهای سوريه را در ليست گروه های تروريستی خود قرار داده است.
دوست-دشمن ترکيه و داعش
ترکيه يکی از ميانه روترين کشورهای اسلامی در منطقه است و با وجود همه انتقاداتی که به سياست های اين کشور وارد است آنکارا به عنوان يک الگوی همزيستی ميان اسلام و دموکراسی برای کشورهای اسلامی مطرح است. با اين وجود، حمايت ترکيه از گروه های تندرو در سوريه برای ناظران امر پوشيده ای نيست. آنکارا دو دليل اساسی برای حمايت از گروه های تندروی اسلام گرا دارد نخست کمک به براندازی دولت بشار اسد و دوم تضعيف کردهای سوريه که با گروه پ ک ک در ترکيه هم پيمان هستند. انتقادهای گسترده و فشارهای بين المللی باعث شده ترکيه از حمايت آشکار از جريانات تندرو در سوريه از جمله داعش، جبهه نصرت و گروه احرارالشام دست بردارد ولی در عين حال اين کشور هيچ گامی برای مقابله با داعش و همکاری با آمريکا به عنوان هم پيمان خود در ناتو برنداشته است. اين در حالی است که پيشروی اخير نيروهای کرد سوريه و عقب راندن داعش از تل ابيض انتقاد شديد رجب طيب اردوغان، رئيس جمهوری ترکيه را به همراه داشت.
دوست-دشمن اسرائيل و القاعده
کارزارهای چند لايه و دوست-دشمن های نوظهور در منطقه به حدی سريع و حيرت آور است که امروزه مداوای برخی از اعضای جبهه نصرت، (شاخه القاعده در سوريه) در بيمارستان های اسرائيل انجام می گيرد. البته اين رويکرد اسرائيل بيشتر از آنکه دستاويزی برای پردازش تئوری های توطئه شود از عملگرايی اسرائيل در جهت تضعيف دشمن سرسخت خود يعنی دولت بشار اسد و از حرکتی تاکتيکی سرچشمه می گيرد و اسرائيل می داند بلافاصله پس از اينکه جبهه نصرت از جنگ با نيروهای دولتی سوريه فارغ شود جهت لوله تفنگ خود را به سمت اسرائيل نشانه خواهد گرفت.
اثرات ائتلاف های دوست-دشمن بر روی ايران و منطقه
شکل گيری ائتلاف های نوظهور دوست-دشمن، درگيری های فرقه ای و نزاع شيعی- سنی و نقش آفرينی جمهوری اسلامی در آنها، باعث کاهش محبوبيت و بی اعتبار شدن ايران در سطح مردم منطقه خاورميانه و کشورهای جهان اسلام شده است. بر اساس نتايج تحقيقات اخير موسسه نظرسنجی پيو، تصوير ايران در نزد اکثر کشورها و بويژه کشورهای مسلمان جهان منفی تر شده و تحولات اخير ميزان محبوبيت ايران را بويژه در ميان کشورهای همسايه به شدت کاهش داده است.
در حاليکه کشورهای ترکيه و عربستان بيشترين آسيب ها را از کشيده شدن به ورطه فرقه گرايی متحمل شدند اين تحولات به سود دو بازيگر يعنی اسرائيل و کردها تمام شده است. کارزار خونين عراق و سوريه و پيدايش داعش باعث تضعيف نيروهای وفادار به دولت بشار اسد در سوريه و گروه حزب الله لبنان شده و سطح تهديدآفرينی دولت های عربی و بويژه سوريه بر ضد اسرائيل بشدت کاهش پيدا کرده است. ژنرال يائير گولان، رئيس ستاد مشترک ارتش اسرائيل در ابتدای ماه جاری ميلادی اعلام کرد با درگيری و تضعيف ارتش سوريه و حزب الله لبنان، موقعيت راهبردی اسرائيل "بهتر از هر زمان ديگری" است.

کردها هم در کنار اسرائيل، ديگر برنده تحولات سال های اخير و کارزار مبارزه با داعش هستند بطوريکه شبه نظاميان کرد با حمايت هوايی آمريکا و در راستای عقب راندن جنگجويان داعش، برخی مناطق غيرکردنشين را هم در عراق و سوريه به کنترل خود در آورده اند.
احمد هاشمی، کارمند پيشين وزارت خارجه
وبلاگ نويسنده: http://ahmaddhashemi.blogspot.com



https://www.balatarin.com/permlink/2015/7/1/3906505

24 June, 2015

انتخابات پارلمانی ترکیه؛ کردها میان بیم و امید

انتخابات پارلمانی ترکیه؛ کردها میان بیم و امید

در انتخابات پارلمانی ترکیه کردها شانس فرستادن ۵۸ نماینده به مجلس را دارند. حزب کرد دمکراتیک خلق​ها قادر است در توازن قدرت در پارلمان ترکیه نقش تعیین‌کننده​ای ایفا کند. اما اگر این حزب شکست بخورد چه اتفاقی خواهد افتاد؟
در انتخابات پارلمانی روز یکشنبه ترکیه (۱۷ خرداد/ ۷ژوئن) کارشناسان تردیدی ندارند که حزب حاکم عدالت و توسعه (AKP) و دو حزب مخالف جمهوری‌خواه خلق (CHP) و حرکت ملی (MHP) به پارلمان راه خواهند یافت. اما حزب دمکراتیک خلق​ها (HDP) که به عنوان حزب کردها شناخته می‌شود شانس گذر از حد نصاب ۱۰ درصدی پارلمان ترکیه را خواهد داشت؟
پیش از پاسخ به این پرسش، توضیح این مسئله ضروری است که حزب حاکم عدالت و توسعه برای یک پیروزی سرنوشت‌ساز مبارزه می​کند، تا بتواند قانون اساسی کشور را تغییر دهد و سیستم کنونی پارلمانی ترکیه را به سیستم ریاست جمهوری قوی تبدیل کند. برای این منطور حزب حاکم اردوغان باید ۳۳۰ کرسی پارلمان را بدست اورد. تا به‌‌حال بالاترین تعداد کرسی این حزب ۳۲۶ بوده است. بنابراین سرنوشت انتخابات کنونی به حد نصاب حزب دمکراتیک خلق‌ها بستگی دارد.
روزنامه زمان: اردوغان نه، دمیرتاش آری
خبرگزاری "دوغان" ترکیه از قول صلاح​الدین دمیرتاش، رئیس حزب دمکراتیک خلق​ها می​نویسد: «حزب دمکراتیک خلق​ها در صورت راهیابی به مجلس، روند دمکراتیزه شدن ترکیه را آغاز خواهد کرد. ما مجلس ترکیه را به یک محیط برادرانه تبدیل خواهیم کرد.»
اما در کارزار انتخاباتی لحن سران حزب حاکم برادرانه نیست. بشیر آتالای، سخنگوی حزب عدالت و توسعه اعتراض می​کند که "دمیرتاش تیتر روزنامه زمان است و احزاب مخالف قصد خلع سلاح دولت را دارند.» "زمان" همان روزنامه​ای است که مقامات آن را ارگان فتح​الله گولن، روحانی منتقد اردوغان خطاب می​کنند.
صلاح‌الدین دمیرتاش، رهبر حزب دمکراتیک خلق‌ها
صلاح‌الدین دمیرتاش، رهبر حزب دمکراتیک خلق‌ها
شاهین آلپای، مقاله​نویس این روزنامه صریحا درخواست می​کند، اگر کسی نمی خواهد دمکراسی در کشور به صفر برسد "به اردوغان نه، به دمیرتاش آری" بگوید.
اگر کردها رای نیاورند چه اتفاقی خواهد افتاد؟
رسانه​های ترکیه سناریوی شکست این حزب کرد را هم بررسی کرده‌اند. خبرگزاری "آناتولی" ترکیه از قول یالچین آکدوغان، معاون نخست وزیری ترکیه می​نویسد: «در صورت عدم کسب حد نصاب انتخابات توسط حزب دمکراتیک خلق​ها هیچ اتفاقی نخواهد افتاد. این جریانات در کوه​ها نتوانسته​اند دولت را به زانو درآورند، در شهرها نیز چنین توانایی نخواهند داشت.» وی حزب دمکراتیک خلق​ها و حزب کارگران کردستان (پ ک ک) را متهم کرده است که در مناطق کردنشین کشور باعث افزایش تنش شده‌اند.
در پاسخ به مقامات ترکیه، کردها هشدار دادند اگر حزب دمکراتیک خلق​ها نتواند حد نصاب انتخابات پارلمان ترکیه را به دست آورد حزب حاکم نهایتا دو هفته بعد از انتخابات در منطقه کردنشین ترکیه اعلام جنگ خواهد کرد.
درخواست کردهای ترکیه
کارشناسان از جمله احمد هاشمی، تحلیل​گر سیاسی مقیم ترکیه بر این باور هستند که به احتمال زیاد کردها که پیش​تر به عنوان نامزدهای مستقل وارد کارزارهای انتخاباتی می​شدند در این دور برای نخستین بار در تاریخ تاسیس جمهوری ترکیه در قالب حزبی به پارلمان این کشور راه پیدا خواهند کرد و این امر سرنوشت سیاسی و جهت​گیری آینده ترکیه را رقم خواهند زد.
اردوغان می‌گوید: پیروزی با ماست
اردوغان می‌گوید: پیروزی با ماست
احمد هاشمی، کارمند پیشین وزارت خارجه ایران به دویچه‌وله می​گوید: «اگر حزب دمکراتیک خلق​ها حد نصاب ۱۰ درصدی لازم را به‌دست آورد، مانعی برای اجرای برنامه​ها و بلندپروازی​های دولت اردوغان خواهد بود که در ظرف ۱۳ سال گذشته به عنوان دولتی تک‌حزبی و بلامنازع در قدرت بوده است. گذشتن کردها از این حد نصاب برای اردوغانی که قصد دارد با تغییر قانون اساسی و گذار از نظام پارلمانی کنونی٬ در راستای افزایش اختیارات خود٬ سیستم ریاست جمهوری قدرتمندی را روی کار بیاورد، مشکل ایجاد خواهد کرد و او را مجبور به تشکیل دولتی ائتلافی خواهد کرد.»
به گفته این کارشناس، حزب دمکراتیک خلق​ها خواستار آن است که هویت کردی بطور کامل به رسمیت شناخته شود و در قانون اساسی قید گردد که ترکیه متشکل از دو ملت عمده ترک و کرد و اقلیت‌های دیگر است. این حزب حتی ساختار سیاسی کشور ترکیه را که بیشتر منعکس​کننده ملتی عمدتا ترک است، مورد پرسش قرار داده​ و خواستار تغییر آن به کشور فدرال ترکیه و منطقه خودمختار کردستان است.
اما اگر کردها نتوانند آرای حد نصاب ۱۰ درصدی را بیاورند چه سناریویی پیش​بینی می​شود؟
به نظر آقای هاشمی، ممکن است در صورت شکست حزب دمکراتیک خلق​ها در به‌ دست آوردن حد نصاب لازم برای ورود به پارلمان٬ مناطق کردنشین ترکیه دچار آشوب و ناآرامی شده و "پ ک ک" درگیری​های نظامی خود را از سر بگیرد.
هاشمی اضافه می​کند: «حزب حاکم عدالت و توسعه به رهبری رجب طیب اردوغان٬ رئیس جمهوری کنونی ترکیه٬ امتیازاتی چون امکان دفاع متهم در دادگاه به زبان کردی و یا افزایش اختیارات شهرداری​های مناطق کردنشین را به کردها داده و تلویزیون ۲۴ ساعته تی ار تی ۶ به زبان کردی را تاسیس کرده است. با این وجود در این دور که اردوغان سودای افزایش اختیارات نهاد ریاست جمهوری را دارد در صورت شکست حزب کردی٬ محدودیت​ها بر کردها را افزایش خواهد داد. البته گذشتن از حد نصاب ۱۰ درصدی برای حزب دمکراتیک خلق​ها تقریبا قطعی به نظر می​رسد. زیرا در این دور٬ حزب دمکراتیک خلق ها علاوه بر رای کردها آرای غیر کردها، از جمله بخشی از علوی​ها، چپ​ها، لیبرال​ها و دیگر مخالفین اردوغان را هم با خود دارد.»
رای‌دهندگان ترک هم به حزب کردها رای می​دهند
محمد صالح خاتم، روزنامه‌نگار و تحلیل‌گر مسائل ترکیه از شهر استانبول هم به دویچه‌وله می​گوید اگر حزب کردها در این انتخابات ۱۰ درصد آرا را کسب کند صاحب ۵۸ نماینده در مجلس خواهد بود.
کردهای ترکیه آماده می‌شوند بیشترین نماینده را به پارلمان بفرستند
کردهای ترکیه آماده می‌شوند بیشترین نماینده را به پارلمان بفرستند
این کارشناس معتقد است در موفقیت یا عدم موفقیت حزب کردها بیشتر از آنکه کردها نقش داشته باشند اقشاری از ترک​ها نقش خواهند داشت، چرا که میزان آرای کردهای ترکیه به حزب دمکراتیک خلق​ها تا حدودی مشخص است و به نوعی این بار بخشی از رای‌دهندگان ترک هستند که در موفقیت یا عدم موفقیت این حزب تعیین‌کننده خواهند بود.
این کارشناس همچنین تاکید می​کند: «گروهی از مردم به‌ویژه در بین ترک​ها می​دانند حزب عدالت و توسعه را نمی​خواهند، اما نمی​دانند که چه جایگزینی را میخواهند و به نوعی میگویند "در هر شرایطی ما خواهان حزب عدالت و توسعه نیستیم" این گروه از ترک​ها که تعداد آنها ممکن است تعیین‌کننده ورود به پارلمان باشد با علم به اینکه کسب حد نصاب ۱۰ درصدی از سوی حزب دمکراتیک خلق​ها باعث کاهش شدید کرسی​های حزب عدالت و توسعه در مجلس خواهد شد به رای دادن به حزب کردها فکر می‌کنند.»
به گفته این کارشناس مقیم استانبول، در هر صورت چه حزب دمکراتیک خلق​ها در این انتخابات به پارلمان راه یابد و چه بیرون در​های پارلمان بماند، تاثیر منفی در حل مسئله کردها در ترکیه نخواهد داشت. با پیروزی قاطع حزب حاکم، اختیارات رئیس جمهور ترکیه افزایش خواهد یافت و تعدد مراکز تصمیم‌گیری را از میان خواهد برد و کردها مخاطب اصلی خود را باز خواهند یافت. اما اگر ۵۸ نماینده کرد مجوز ورود به پارلمان ترکیه را کسب کنند این پیروزی بزرگی در تاریخ کردهای ترکیه خواهد بود.

رای تعیین کننده کردها در انتخابات سراسری ترکیه

رای تعیین کننده کردها در انتخابات سراسری ترکیه

  • 4 ژوئن 2015 - 14 خرداد 1394
  •  
  •  اظهارنظر
روز یک شنبه پیش رو انتخابات سراسری دیگری در ترکیه برگزار می شود. این انتخابات که کردها در آن دارای نقشی تعیین کننده هستند از اهمیت زیادی برخوردار است. در این دوره انتخابات موضوعاتی را که چهار حزب عمده ترکیه به آنها پرداخته اند عبارتند از مسائل اقتصادی، تغییر قانون اساسی کنونی که میراث دوره کودتا در دهه ۸۰ میلادی است، تبدیل سیستم پارلمانی به ریاستی که مورد نظر اردوغان است و نهایتا چگونگی پیشبرد روند صلح با کردها. از جمله دلایل اهمیت این دور از انتخابات به این شرح است:
ساختار تک حزبی در خطر است
پس از ۱۳ سال حاکمیت بلامنازع حزب عدالت و توسعه به رهبری رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری کنونی ترکیه، ساختار تک حزبی کنونی در این کشور در معرض خطر قرار گرفته است. برای نخستین بار از تاریخ تاسیس جمهوری نوین ترکیه، کردها در آستانه ورود به پارلمان ترکیه در قالب یک حزب هستند و این تحول احتمالی، بسیاری از معادلات ترکیه را برهم زده، بلندپروازی های اردوغان برای تقویت اختیارات سمت ریاست جمهوری را تحت الشعاع قرار داده و نهایتا نگرانی از قدرتیابی و جدایی طلبی کردها باعث تقویت ملی گرایی ترکی در قالب افزایش حمایت از حزب حرکت ملی شده است.
کردها حامیان دیروز اردوغان و مخالفان امروز او
null
در صورتیکه حزب دموکراتیک خلق ها که از ائتلاف کردها با سوسیالیست ها و لیبرال های ترکیه تشکیل شده بتواند حد نصاب ۱۰ درصدی لازم را برای ورود به پارلمان کسب کند حزب عدالت و توسعه به رهبری رجب طیب اردوغان و احمد داوداغلو مجبور به تشکیل دولتی ائتلافی و پرداختن بیش از پیش به مطالبات کردها خواهد بود
ریاست جمهوری در ترکیه دارای جایگاهی تشریفاتی است و از رئیس جمهوری این کشور انتظار می رود از جهت گیری حزبی و جناحی خودداری کرده و از جایگاه خود به عنوان نیرویی تعادل بخش میان قوا استفاده کند. با این وجود، اردوغان در یک سنت شکنی آشکار خواستار تبدیل سیستم حکومتی ترکیه از پارلمانی به ریاستی و در نتیجه افزایش اختیارات خود به عنوان رئیس جمهور است.
برای نیل به این هدف اردوغان نیاز به کسب دستکم به ۳۳۰ کرسی پارلمان توسط حزب تحت مدیریت خود یعنی حزب عدالت و توسعه دارد ولی مشکل اینجا است که به دلیل تحولات سال گذشته و پیدایش گروه داعش در عراق و سوریه و حمایت ترکیه از جریانات تندرو در مقابل کردها در شمال سوریه و از جمله نبرد کوبانی، این حزب که در انتخابات قبلی بیش از نیمی از آرای کردها را با خود داشت بخش قابل توجهی از آرا را به حزب کرد دموکراتیک خلق واگذار کرده است.
انتخابات و آینده قانون اساسی
این انتخابات توان آن را دارد تا آینده قانون اساسی و به نحوی آینده کشور ترکیه را رقم بزند. وضعیت کردها در سیستم ترکیه، جایگاه مذهب در ساختار سیاسی این کشور و آینده جهت گیری سیاست خارجی ترکیه در قالب نزدیکی با کشورهای عرب خاورمیانه و یا غرب گرایی در چارچوب همگرایی بیشتر با اتحادیه اروپا تا حد زیادی به این انتخابات گره خورده است.
حزب کردی در راه پارلمان ترکیه
همانطور که در بالا اشاره شد برای نخستین بار در تاریخ تاسیس جمهوری ترکیه، کردها با حزب دموکراتیک خلق که از حمایت ترک های لیبرال و چپگرا هم برخوردار است این بار به احتمال زیاد این شانس را خواهند داشت تا با عبور از حد نصاب ۱۰ درصدی آرا، بتوانند بطور حزبی وارد پارلمان ترکیه شده و علاوه بر به خطر انداختن حاکمیت تک حزبی کنونی، در دولت بعدی ترکیه قدرت خود را به عنوان حزبی تعیین کننده به نمایش بگذارند. در صورتیکه بر طبق بسیاری از برآوردها، حزب دموکراتیک خلق بتواند با گذشتن از این حد نصاب، از حزبی محلی به حزبی سراسری تبدیل شود، حزب حاکم عدالت و توسعه مجبور به تشکیل دولتی ائتلافی در ترکیه خواهد شد.
null
حزب عدالت و توسعه در حال حاضر ۳۱۲ کرسی از ۵۵۰ کرسی کنونی پارلمان را در دست دارد و هر گونه نتیجه زیر ۴۰ درصدی برای این حزب به معنای شکست خواهد بود. دوام و بقای ساختار تک حزبی کنونی هم به معنای ثبات سیاسی و اقتصادی و در عین حال تشدید مخالفت با غرب و اسلام گرایی بیشتر در ترکیه خواهد بود.
حزب عدالت و توسعه در حال حاضر ۳۱۲ کرسی از ۵۵۰ کرسی پارلمان را در دست دارد و هر گونه نتیجه زیر ۴۰ درصدی برای این حزب به معنای شکست خواهد بود. دوام و بقای ساختار تک حزبی کنونی هم به معنای ثبات سیاسی و اقتصادی و در عین حال تشدید مخالفت با غرب و اسلام گرایی بیشتر در ترکیه خواهد بود.
به عبارت دیگر، در صورتیکه حزب دموکراتیک خلق که از ائتلاف کردها با سوسیالیست ها و لیبرال های ترکیه تشکیل شده بتواند حد نصاب ۱۰ درصدی لازم را برای ورود به پارلمان کسب کند حزب عدالت و توسعه به رهبری رجب طیب اردوغان و احمد داوداغلو مجبور به تشکیل دولتی ائتلافی و پرداختن بیش از پیش به مطالبات کردها خواهد بود که هدف نهایی آنها فدرالیسم و خودمختاری مناطق کردنشین است.
_______________________________________________________
این انتخابات مسیر کلی آینده ترکیه را مشخص خواهد کرد: یا دولت حزب عدالت و توسعه به رهبری اردوغان به سیاست های کنونی با شدت تمام ادامه خواهد داد و یا اینکه این انتخابات آغازی بر پایان دوران اردوغان در عرصه سیاسی ترکیه خواهد بود.
_______________________________________________________
در صورتیکه حزب کردی دموکراتیک خلق موفق به کسب حد نصاب نشود، بر اساس قانون انتخابات ترکیه از آنجایی که احزاب دیگر در مناطق کردنشین حضور فعالی ندارند کرسی های این حزب در این مناطق به حزب عدالت و توسعه تعلق پیدا خواهد کرد. در این صورت، دولت تک حزبی اردوغان با نفسی تازه خواهد توانست به تغییرات قانون اساسی رو بیاورد که البته در آن صورت، میزان آرایی که دو حزب اصلی مخالف یعنی حزب جمهوری خواه خلق و حزب حرکت ملی بدست آورده اند در جهت گیری سیاست های آینده ترکیه تاثیرگذار خواهد بود.
به هر روی، هنوز برای اظهارنظر درباره ترکیب پارلمان و ساختار آینده دولت ترکیه زود است ولی بی تردید ترکیه یکی از مهم ترین و تعیین کننده ترین انتخابات خود در بیش از یک دهه اخیر را تجربه می کند. این انتخابات مسیر کلی آینده ترکیه را مشخص خواهد کرد: یا دولت حزب عدالت و توسعه به رهبری اردوغان به سیاست های کنونی با شدت بیشتر تمام ادامه خواهد داد و یا اینکه این انتخابات آغازی بر پایان دوران اردوغان در عرصه سیاسی ترکیه خواهد بود.

29 May, 2015

حس و حال خارجی بودن در ترکیه

چهارشنبه 27 مه 2015 شما در ایران وایر

حس و حال خارجی بودن در ترکیه

 احمد هاشمی، کارمند پیشین وزارت خارجه
 بیش از سه سال است در ترکیه زندگی می کنم و بطور شخصی چندان با موارد خارجی ستیزی و نژادپرستی در ترکیه روبرو نبوده ام. مشکل اساسی ام زمانی است که به کلانشهر استانبول می روم و وقتی متوجه خارجی بودن من شوند درخواست مبالغ بالاتری می کنند. البته باید تاکید کنم بیشتر مشکلات خارجی ها در ترکیه، خودش را در مواجهه با راننده های تاکسی، رستوران ها و ترمینال ها نشان می دهد و نمی توان این حالت را به کل بخش های ترکیه تعمیم داد.
ترک ها عاشق خارجی ها هستند بشرطی که برای گردشگری و پول خرج کردن بیایند و چندان رویکرد انتقادی به مسائل این کشور نداشته باشند و از همه چیز آن تعریف و تمجید کنند. در عین حال، حرف و حدیث های زیادی درباره عرب ستیزی و بویژه احساسات ضد سوریه در ترکیه وجود دارد. این وضعیت با هجوم ناگهانی حدود 2 میلیون آواره سوریه ای به ترکیه ایجاد شده و بسیاری از مشکلات از جمله افزایش تکدی گری خیابانی، بیکاری، سرقت، نا امنی، موارد روسپی گری و تجاوز به حضور آوارگان سوریه ای نسبت داده می شود که در برخی موارد ادعاهای درستی هم هستند و من در سفر سال پیش خود به شهر غازیانتپ در نزدیکی مرز سوریه شاهد ناامنی و نابسامانی این شهر و مزاحمت های گدایان سوریه ای بودم.
در سفر اخیرم از بالیکسیر به استانبول خودم را یک شهروند ترک به نام "آحمت هاشیم اغلو Ahmet Haşimoğlu" معرفی کردم و در بازگشت از استانبول به بالیکسیر خودم را یک شهروند سوریه به نام "أبو أحمد الهاشميAbu-Ahmad Al-Hashemi " اهل سوریه معرفی کردم تا با مقایسه این دو هویت فرضی، تلاش کنم حس و حال یک خارجی ساکن ترکیه را بهتر احساس کنم ولی آنچه اتفاق افتاد مرا متاثر و شگفت زده کرد.
البته قبل از هر چیز باید اعتراف کنم در کشور ترکیه در مقایسه با ایران میزان نژادپرستی و خارجی ستیزی بسیار کمتر است و فقدان رواداری در ایران، خود را در قالب عرب ستیزی، ترک ستیزی و افغان ستیزی روزانه ایرانیان نشان می دهد. بطور مثال تقریبا محال است شما شاهد صدور بخش نامه هایی از قبیل "ورود اتباع بیگانه به استخر، پارک و ... ممنوع است!" و یا "از پذیرش افاغنه معذوریم!" باشید. با این مقدمه به داستان سفرم به استانبول بازمی گردم.
معمولا در موقعیت های مختلف خودم را آحمت هاشیمی (Ahmet Haşimi) یعنی همان تلفظ ترکی احمد هاشمی معرفی می کنم و بعلت تسلط به زبان ترکی و شباهت ظاهری به ترک ها بندرت خارجی بودنم جلب توجه می کند و همانطور که پیشتر گفتم در این سه سالی که در ترکیه هستم چندان شاهد رفتار نژادپرستانه ای بر ضد خودم نبوده ام. در سفری که به استانبول داشتم یک اوغلو (oğlu)  هم به نام خانوادگی ام اضافه کردم تا با اسم آحمت هاشیم اغلو (Ahmet Haşimoğlu)  بطور کامل یک ترک تلقی بشوم و بدون هیچ مشکلی به استانبول رفتم ولی مشکلات من در خرید بلیت برگشت به بالیکسیر شروع شد.
در مسیر بازگشت و با توجه به شناختی که از فضای ضد سوریه ای در ترکیه داشتم خودم را ابواحمد الهاشمي اهل سوریه معرفی کردم و به زبان ترکی ولی با لهجه غلیظ عربی گفتم یک بلیت برای بالیکسیر می خواهم. متصدی فروش بلیت که احتمالا احساس کرد من یک سوریه ای درمانده، جنگ زده و غیرقابل دفاع هستم بجای بالیکسیر بلیت بورسا را به من فروخت. در ابتدا گفتم شاید این اشتباه، سهوی و ناخواسته باشد اما وقتی با سرویس آژانس مسافرتی به ترمینال رفتم و به من گفته شد برای بالیکسیر صندلی خالی وجود ندارد متوجه شدم تعمدی در کار است چرا که با اصرار من، این فرد از موضع خودش عقب نشینی کرد.
وقتی دیدم کلاه گشادی به سرم رفته صدای خودم را بلند کردم و گفتم می خواهم مدیریت شرکت پاموک کاله را ببینم که مامور صدور بلیت بعد از روبرو شدن با اعتراض جدی من گفت صندلی خالی برای بالیکسیر وجود دارد ولی من باید 20 لیر دیگر بدهم که با ادامه اعتراض من این مبلغ به 15 و نهایتا 10 لیر کاهش پیدا کرد و من یقین پیدا کردم که خارجی بودنم باعث دردسر و هزینه های بیشتر برای من شده است.
نکته جالب اینکه با وجود همه مشکلات و بعضا موارد نژادپرستی که در ترکیه وجود دارد این کشور همچنان گزینه اصلی برای سوریه ای ها است. دوستم حسن که اهل ادلب سوریه بوده و الان ساکن شهر بورسا است 30 سال در کشور لیبی و بطور موقت هم در کشورهای عربستان و امارات زندگی کرده ولی از ترکیه به عنوان بهترین گزینه نام می برد. او نسبت به بدرفتاری با سوریه ای در کشورهای عربی خیلی گله داشت.
حالا که نسبت به خارجی ستیزی در ترکیه نوشتم فکر می کنم بدور از انصاف است اگر اشاره نکنم بیش از 22 کشور عربی وجود دارد ولی ترکیه بیشترین بار پناهندگان سوری و عراقی را به دوش می کشد. به نظرم کشورهای ثروتمند عرب از قبیل عربستان، امارات، کویت و قطر هم نیاز دارند احساس مسئولیت پذیری بیشتری کرده و پذیرای بخشی از پناهندگان سوری باشند. همینطور معتقدم وقتی در آلمان به عنوان برترین اقتصاد اروپا بخاطر 200 هزار مهاجری که اخیرا وارد این کشور شده اند جنبش بزرگ ضد مهاجرتی و ضد اسلامی موسوم به "پگیدا" راه افتاده، باید در کنار انتقاد از موارد شایع خارجی ستیزی و نژادپرستی، از میزبانی کشورهایی مانند ایران و ترکیه که برای سال ها پذیرای میلیون ها آواره افغان و سوری بوده و هستند قدردانی و ستایش کرد.
در پایان باید بگویم مهاجرت اجباری از ایران، طرز فکر و نوع نگرش من به دنیا را تغییر داد. به این معنی که یک فرد تنها در کشور خودش بابت ساکن بودن و زندگی کردن در آنجا نیاز به توضیح دادن ندارد و می تواند به اقشار مختلف و حتی پست و خطرناک جامعه تعلق داشته باشد ولی در خارج از کشور فرد مهاجر معمولا مجبور است فردی محترم، مودب، ثروتمند، و بدون مشکلات مالی و بیماری باشد در غیر این صورت احتمال دارد متهم به اتلاف منابع کشور میزبان شده و به عنوان سربار جامعه میزبان نگریسته شود. همینطور به عنوان یک مهاجر، معمولا رفتارهای خوب و پسندیده فرد کمتر به چشم می آید ولی به محض اینکه از همین فرد مهاجر رفتار اشتباهی سر بزند این رفتار اشتباه و خصیصه منفی به کل جامعه مهاجران و ملیت آنها نسبت و تعمیم داده می شود.
به نظرم تئوری های چندفرهنگی گری آنطور که در سطح نظری مطرح می شوند عمل نمی کنند و در عمل کشورهای میزبان اغلب انتظار پذیرش فرهنگ غالب و مسلط و ادغام کامل شما در فرهنگ میزبان را دارند ولی کنار گذاشتن هویت پیشین و ادغام کامل شما در ساختار هویتی کشور میزبان لزوما به معنای پذیرش کامل شما در آن جامعه نخواهد بود. فرد مهاجر در برزخی میان گذشتن از آنچه که وطن نامیده می شد و رسیدن به آنچه که تلاش دارد تبدیل به وطنش کند زیست می کند ولی در بیشتر موارد در میانه این برزخ و دوگانگی دست و پا می زند. سنایی غزنوی در توصیف این وضعیت دوگانه می گوید: به مارماهی مانی نه این تمام و نه آن.

05 May, 2015

دروغ گوبلزی ظریف و غرولندهای ستایش‌گران او


دروغ گوبلزی ظریف و غرولندهای ستایش‌گران او

احمد هاشمی، کارمند پیشین وزارت خارجه



سخنان اخیر محمدجواد ظریف مبنی بر اینکه هیچ روزنامه نگاری در ایران بخاطر ابراز عقیده و نظرش زندانی نیست شگفتی و واکنش گسترده طرفداران و ستایش‌گران دولت تدبیر و امید را در شبکه‌های اجتماعی به همراه داشت.

به‌نظر می‌رسد آنچه جای شگفتی دارد نه سخنان ظریف بلکه همین شگفتی و حیرت دوستداران و شیفتگان او می‌باشد چرا که ممکن است در خصوص سرشت و چیستی جمهوری اسلامی‌ که ملغمه‌ای نامتجانس از خداسالاری و مردمسالاری است - اختلاف نظر وجود داشته باشد ولی پس از گذشت بیش از سه دهه از عملکرد آن، دیگر حتی خوش باورترین ناظران بی‌طرف هم در مورد عدم صداقت و گزافه‌گویی مقامات جمهوری اسلامی‌ اتفاق نظر دارند.
بر کسی پوشیده نیست جمهوری اسلامی‌ برپایه اصولی بنا شده که با هم‌گرایی منطقه‌ای و صلح جهانی سر ناسازگاری دارد. به دلیل دارا بودن همین اصول و ارزش‌های مغایر با نرم‌های پذیرفته شده بین‌المللی، جمهوری اسلامی‌ به‌جای بازی در چارچوب قواعد حفظ وضع موجود همواره به دنبال شکستن ساختار حاکم و تغییر وضع موجود بوده است. در خصوص اصول و ارزش‌هایی که مانع از هم‌گرایی و ادغام ایران با نظام بین الملل  می‌باشد  می‌توان به‌این موارد اشاره کرد:
 یک- آرمان صدور انقلاب اسلامی‌ که لازمه آن توسل به توسعه‌طلبی، مداخلات منطقه‌ای، حمایت از خشونت و نا امنی و گسترش تروریسم می‌باشد؛
دو- ساختارشکنی و مبارزه با نظم مستقر بین‌المللی با رویکرد ایدئولوژیک دفاع از حقوق محرومان و مستضعفان و استکبارستیزی؛
سه- عدم شناسایی کشور اسرائیل که توسط اکثر کشورها، سازمان ملل و نهادهای بین‌المللی دیگر به عنوان کشوری دارای حاکمیت به رسمیت شناخته شده است؛
و چهار- خصومت با غرب و سر دادن شعار «مرگ» بر ضد آمریکا و دیگر کشورهای پیشرفته که از جمله نمودهای سیاست خارجی ستیزه جویانه جمهوری اسلامی‌ می‌باشد.
   
واکنش‌ها به سخنان ظریف و چند سوال
یکی از ابزارهای مورد استفاده در نظام‌های حکومتی تمامیت خواه، ماشین تبلیغات، گزافه‌گویی و دروغ‌پراکنی است بطوری‌که در دوره آلمان نازی که سودای سروری‌ نژاد به اصطلاح برتر آریایی بر دیگر نژادهای پست روی زمین را داشت جوزف گوبلز، وزیر تبلیغات دولت هیتلر وظیفه تهییج احساسات مردمی‌ را برعهده داشت. او معتقد بود: «دروغ هر چه بزرگ‌تر باشد باور آن برای مردم راحت‌تر است.»
همین‌طور، وقتی در سال ۲۰۰۳ جرج بوش تصمیم به حمله به عراق گرفت در حالی‌که در روزهای پایانی هفته سوم این حمله، نیروهای آمریکایی در حال جنگ تن به تن در خیابان‌های بغداد بودند سعید‌الصحاف، رئیس دستگاه تبلیغاتی صدام حسین، دیکتاتور سابق عراق خبر از زمین‌گیر شدن نیروهای آمریکایی در مرداب‌های جنوب این کشور  می‌داد.

آیت الله خمینی، بنیان‌گذار جمهوری اسلامی‌ هم در استفاده از تبلیغات و گزافه گویی ید طولایی داشت ولی شاید تفاوت او با گوبلز و سعید‌الصحاف استفاده از دستاویز دینی و مذهبی از قبیل مخفی کاری و یا «تقیه» (بنا بر برخی روایت‌های اسلامی‌ ۹۰ درصد دین از تقیه تشکیل شده است)، دروغ گویی در قالب دروغ مصلحت آمیز شرعی و فریب کاری و نیرنگ در قالب آیه «و مکروا و مکرالله والله خیرالماکرین» بود.
یک- با توجه به‌اینکه شالوده جمهوری اسلامی‌ بر پایه دروغ و ریا و تقیه بنا شده و وقتی بنیان‌گذار آن در پاریس وعده می‌دهد  در ایران ساختار دموکراتیکی مانند جمهوری لائیک فرانسه را تاسیس کند ولی بعد از قبضه قدرت در تهران زیر قول خود زده و یکی از سرکوب‌گرترین رژیم‌های حکومتی را پایه گذاری کرده و با قهقهه‌ای مستانه می‌گوید «خدعَه کردم!» چرا یک دروغ هر چند فاحش جواد ظریف، دوستان و دوست‌داران او را اینچنین برآشفته کرده است؟
دو- درست است که محمود احمدی‌نژاد رکوردار دروغ و تحریف در طول تاریخ معاصر کشور است ولی مطمئنا این نخستین بار نیست که دولت تدبیر و امید متوسل به دروغ‌های شاخدار  می‌شود. همین سال گذشته بود که رئیس جمهور در نیویورک گفت هیچ روزنامه نگاری به دلیل فعالیت‌های حرفه‌ای بازداشت نشده است و وقتی برخی به‌این سخنان روحانی اعتراض کردند خانم الهام امین زاده معاون حقوقی او همین ادعا را تکرار کرد. پس این همه واکنش و غرولند برای چیست؟
سه- هر چند همواره اصلاحات تدریجی را به تغییرات سریع و انقلاب‌های عمدتا ویران‌گر (از جمله انقلاب سال ۵۷ که حکم از چاله در آمدن و در چاه افتادن را داشت) ترجیح  می‌دهم ولی معتقدم جمهوری اسلامی‌ ساختاری اصلاح ناپذیر است چرا که همه کورسوهای امید برای اصلاحات تدریجی و آرام را بسته است. با این وجود، یکی از روزنامه نگاران سرشناس طرفدار اصلاحات و دولت تدبیر و امید [مسیح علی‌نژاد] از سخنان دروغ ظریف شوکه شده و در اعتراض به‌این سخنان، ویدیویی منتشر کرده که در آن زار زار گریه  می‌کند. حال باید از ایشان پرسید بر چه پایه و اساسی به اصلاحات و وقوع تغییرات مثبت در ساختار جمهوری اسلامی‌ باور قلبی داشتند که شنیدن یک دروغ از رئیس دستگاه سیاست خارجی آن، چنین منقلب‌شان کرده است؟
چهار- فعالانی که تلاش  می‌کنند هر گونه مخالفتی با سیاست‌های دولت تدبیر و امید را بی‌اثر کنند تا به تعبیر خود دولت روحانی بتواند به وعده‌های خود جامه عمل بپوشاند باید توضیح دهند این دولت چه دستاورد بخصوصی در عرصه سیاست داخلی و خارجی خود داشته است. چرا که برخلاف تعریف و تمجیدهایی که از دولت کنونی صورت می‌گیرد بر طبق اظهارات سازمان‌های حقوق بشری، در این دوره تعداد اعدام‌ها و بویژه اعدام نوجوانان زیر سن قانونی در کشور رشد چشم گیری داشته و محدودیت‌ها بر روزنامه نگاران، روشن‌فکران و فعالان سیاسی و اجتماعی بیشتر شده است.
پنج- بهتر است کنش‌گرانی که ظریف را دیپلماتی بی‌نظیر و کارکشته دانسته و او را به امیرکبیر و مصدق زمان و برژینسکی و گورباچف ایران ملقب کرده‌اند توضیح دهند این خوش بینی و کیش شخصیت‌سازی از کجا سرچشمه می‌گیرد. آیا آنها هر گونه نشانه‌ای از دموکراسی خواهی و حقوق بشر محوری در کارنامه ظریف به عنوان یکی از کارگزاران امتحان پس داده نظام مشاهده کرده‌اند.
=====